လတ်တလောဖြစ်ပွားနေသော ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါများကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရန် သန့်ရှင်းသောသောက်သုံးရေ၊ စနစ်တကျဖုံးအုပ်ထားသောအစားအစာများနှင့် လက်သန့်ရှင်းရေးကို နေ့စဉ်ဂရုပြုရန် အရေးကြီးပါတယ်။
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါသည် ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ကပ်ပါးပိုးများကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး မသန့်ရှင်းသောရေ၊ အစားအစာများနှင့် ညစ်ပတ်သောလက်များမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ပြင်းထန်သောဝမ်းလျှောခြင်းက ရေနှင့် ဓာတ်ဆားများကို လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးစေပြီး ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှု ဖြစ်စေနိုင်တာကြောင့် ရေနှင့် ဓာတ်ဆားများကို အချိန်မီ ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် လိုအပ်ပါတယ်။
ဘယ်လိုအခြေအနေတွေက ဝမ်းရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေလဲ?
1. သန့်ရှင်းမှုမသေချာသောရေကို သောက်သုံးခြင်း၊ အစားအစားများပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ဆေးကြောခြင်းတွင် အသုံးပြုခြင်း။
2. မချက်ပြုတ်ရသေးသော ကုန်ကြမ်းနှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးသားအစားအစာများကို သီးခြားမထားခြင်း။
3. ချက်ပြုတ်ပြီးသားအစားအစာကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထားရှိခြင်း။
4. အိမ်သာအသုံးပြုပြီးနောက်၊ အစားအစာမစားမီနှင့် မပြင်ဆင်မီ လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် ရေဖြင့် စနစ်တကျ မဆေးကြောခြင်း။
5. အစားအစာနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းရေးကို စနစ်တကျ မထိန်းသိမ်းခြင်း။
6. အစားအစာများကို ယင်ကောင်နှင့် ပိုးမွှားများရန်မှ ကာကွယ်ရန် ဖုံးအုပ်မထားခြင်း။
7. ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှုကို ကာကွယ်ပါ
8. ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ရေနှင့် ဓာတ်ဆားများ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။ ORS (ဓာတ်ဆားရည်)ကို သတ်မှတ်ထားသော ဖျော်စပ်နည်းအတိုင်း ဖျော်ပြီး သောက်သုံးခြင်းက ဆုံးရှုံးသွားသော ရေနှင့် ဓာတ်ဆားများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးနိုင်ပါတယ်။
9. ကလေးငယ်များ ဝမ်းလျှောပါက မိခင်နို့ကို ဆက်လက်တိုက်ကျွေးပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများကိုလည်း ဆက်လက်ကျွေးမွေးပါ။
ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှု လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သောဝမ်းလျှောမှု ဖြစ်ပေါ်ပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး ပြသပါ။
✅ ဆောင်ရန်
၁။ သန့်ရှင်းသော ရေကိုသာ သောက်သုံးပါ
ပွက်ပွက်ဆူအောင် ကျိုချက်ထားသောရေ သို့မဟုတ် ပိုးမွှားသန့်စင်ထားသည့်ရေကို အသုံးပြုပါ။
၂။ လက်ကို စနစ်တကျ ဆေးကြောပါ
အိမ်သာအသုံးပြုပြီးတိုင်း၊ အစားအစာမပြင်ဆင်မီနှင့် မစားမီ လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် အနည်းဆုံး စက္ကန့်၂၀ ကြာအောင်ပွတ်တိုက်ပြီး ရေနှင့်ဆေးကြောပါ။
၃။ အစားအစာကို ကျက်အောင် ချက်ပြုတ်ပါ
အသား၊ ငါးနှင့် အခြားအစားအစာများကို ကျက်အောင်ချက်ပြုတ်ပါ။ချက်ပြုတ်ပြီးသားအစားအစာများကို ဖုံးအုပ်သိမ်းဆည်းပြီး စားမည့်အချိန်တွင် သေချာပြန်နွှေးပါ။
၄။ ORS ကို အဆင်သင့်ထားပါ
ဝမ်းလျှောမှုဖြစ်ပွားပါက အသုံးပြုနိုင်ရန် ORS ကို အိမ်တွင်ထားရှိပြီး အထုပ်ပေါ်ရှိ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အတိအကျ ဖျော်စပ်ပါ။
၅။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းများကို သန့်ရှင်းပါ
ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားနေသူ အသုံးပြုပြီးသော အဝတ်အစား၊ အိပ်ရာခင်းနှင့် မျက်နှာသုတ်ပဝါများကို သီးခြားခွဲထားပြီး လျှော်ဖွပ်ပါ။ အိမ်သာနှင့် ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားနေသူမကြာခဏထိတွေ့သောနေရာများကိုလည်း ပုံမှန်သန့်ရှင်းပါ။
၆။ သန့်ရှင်းပြီး ယင်လုံသော အိမ်သာကို အသုံးပြုပါ 🚽
အိမ်သာကို သန့်ရှင်းစွာ ထိန်းသိမ်းပြီး အသုံးပြုပြီးတိုင်း သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ပါ။
❌ ရှောင်ရန်
၁။ မသန့်ရှင်းသော ရေနှင့် ရေခဲများကို ရှောင်ပါ
မသန့်ရှင်းသော ရေ၊ ရေခဲ၊ လမ်းဘေးတွင်ရောင်းသောအချိုရည်နှင့် မသန့်ရှင်းသောရေခဲများကို အသုံးပြုထားသော အစားအစာ၊ ဖျော်ရည်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၂။ မကျက်တကျက်နှင့်မသန့်ရှင်းသော အစားအစာများကို ရှောင်ပါ
အစားအစာအစိမ်းများ၊ မကျက်တကျက် အသားနှင့် ငါးဟင်းလျာများ၊ သေချာစွာ မဆေးကြောထားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် အနံ့၊ အရသာ သို့မဟုတ် အသွင်အပြင် ပြောင်းလဲနေသော အစားအစာများကို မစားပါနှင့်။
၃။ ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားနေသူက အစားအစာကို ကိုင်တွယ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ
ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားနေသူသည် အခြားသူများအတွက် အစားအစာကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ချက်ပြုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုင်တွယ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၄။ ဆေးဝါးကို မိမိသဘောဖြင့် မသောက်သုံးပါနှင့်
ဝမ်းရပ်ဆေး သို့မဟုတ် ပဋိဇီဝဆေး (Antibiotic) ကို ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း၏ အကြံပြုချက်မရှိဘဲ မသောက်သုံးပါနှင့်။ အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များအတွက် ဆေးဝါးအသုံးပြုမီ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း၏ အကြံပြုချက်ကို ရယူပါ။
ဘယ်အချိန်မှာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းကို အမြန်သွားသင့်လဲ?
အောက်ပါလက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ သို့မဟုတ် ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသပါ။
1. အလွန်အမင်း ရေငတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း။
2. မျက်လုံးချိုင့်ဝင်ခြင်း။
3. နှုတ်ခမ်းနှင့် ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း။
4. ဆီးနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးမထွက်ခြင်း။
5. ရေဝမ်း အလွန်များပြားစွာ သွားခြင်း။
6. ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း။
7. ဝမ်းလျှောမှု ရက်ရှည်ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခြင်း။
8. အလွန်အမင်း နုံးချည့်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း။
9. ဆန်ဆေးရေကဲ့သို့ အရည်သီးသန့် မကြာခဏ ဝမ်းသွားခြင်း။
10. အော့အန်ပြီး အရည်များ မသောက်နိုင်ခြင်း။
ပြင်းထန်သော ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှုက အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အထက်ပါလက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက အချိန်မဆွဲဘဲ ဆေးကုသမှုခံယူပါ။
⚠️ အရေးကြီးသတိပြုရန်
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော စတင်ဖြစ်ပွားပါက ORS ကို သတ်မှတ်ထားသော ဖျော်စပ်နည်းအတိုင်း ဖျော်ပြီး ရေဓာတ်နှင့် ဓာတ်ဆားများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပါ။ ကလေးငယ်များအတွက် မိခင်နို့ကို ဆက်လက်တိုက်ကျွေးပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများကို ဆက်လက်ကျွေးမွေးပါ။
ပြင်းထန်စွာ အန်ခြင်း၊ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှု လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းရှိပါက မိမိသဘောဖြင့် ဆေးဝယ်သောက်ခြင်းထက် နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ကုသမှုခံယူပါ။
မိသားစုတိုင်း လိုက်နာသင့်တဲ့ အခြေခံ ၃ ချက်
💧 သန့်ရှင်းသောရေ — 🍱 လုံခြုံသောအစားအစာ — 🧼 သန့်ရှင်းသောလက်
ဒီအချက် ၃ ချက်ကို နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းခြင်းက ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါများကို ကာကွယ်ရာတွင် အရေးကြီးပါတယ်။
သန့်ရှင်းသောရေကို ရွေးချယ်သောက်သုံးပါ၊ အစားအစာကို လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းပါ၊ လက်ကို စနစ်တကျ ဆေးကြောပါ။ ရောဂါလက္ခဏာများ ပြင်းထန်လာပါက အချိန်မဆွဲဘဲ နီးစပ်ရာကျန်းမာရေးဌာနသို့အမြန်သွားရောက်ပြီး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။
🌟 အချို့သောအချက်အလက်များအား Internet မှတဆင့် ကိုးကားပါသည်။